ÇEDBİK-KONUT Sertifikası | Enerji ve Maden Dergisi

ÇEDBİK-KONUT Sertifikası

3 Şubat 2016
Comments 0

Etiketler , , , ,

Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) Genel Sekreteri Engin Işıltan, Derneğin faaliyetlerini anlattığı yazısında ÇEDBİK-Konut Sertifikası hakkında detaylı bilgiyi de okuyucularımız için paylaştı.

“ÇEDBİK-KONUT, Türkiye’nin bundan sonraki tüm yapılarının çevreye duyarlı olması konusunda çalışmaların temeli, yönü ve hedefi olacaktır.”

Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK), 2007 yılında Dr. Duygu Erten öncülüğünde Türkiye’deki bina sistemlerinin doğa dostu bir sisteme dönüşmesi düşüncesiyle kurulmuştur. Kısa bir zamanda da ciddi bir üye sayısına kavuşarak hızla büyümüştür. ÇEDBİK büyüdükçe çalışmalarımız T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından takip edilmeye başlamış ve birçok noktada bakanlığın ilgili genel müdürlüklerinden destek alınmıştır. Derneğin kurucuları tarafından hazırlanan tüzükte ana amaç olarak yazılan ilk hedef yeşil bina sistemini belirleyen bir sertifika sisteminin kurulmasıdır.

Şu bir gerçek ki özellikle Amerika (USGBC) LEED sertifika sistemi ve İngiltere (UKGBC) BREAM sertifika sistemi, yeşil bina sistemlerine öncülük yapmıştır.

İlk olmalarının avantajıyla özellikle Avrupa’da yayılma imkânı bulmuştur. Bu yayılmayla birlikte bilinçlenme artmış ve birçok ülkede Yeşil Bina Konseyleri (Green Building Council) kurulmaya başlanmıştır. Bu konseyler daha sonra Dünya Yeşil Binalar Konseyi (World Green Building Council – WGBC) çatısı altında toplanarak, yeşil bina hareketi daha organize bir hale gelmiştir. Derneğimiz kısa sürede gerek yurt içinde gerek yurt dışında birçok projelerde bulunmuş, kongre ve sempozyumlara katılarak adını duyurmuştur. Buna bağlı olarak 2009 yılında gelişmekte olan üye statüsünde WGBC bünyesine kabul edilen ÇEDBİK, 2012 yılında etkin ve yetkili üye statüsüne yükseltilmiştir.

“ÇEDBİK’in liderliğinde, Türkiye için “Ulusal Yeşil Bina Sertifikası” alınmasına yönelik detaylı çalışmalar yapılmıştır.”

Tüzükte ilk madde olarak belirtilen kılavuz ve sertifika sistemi çalışması işte bu yoğun koşuşturma içinde başlamıştır. 250’ye yakın akademisyen, özel sektör, STK ve danışman firma temsilcileri bu süre içerisinde kılavuz için ciddi çalışmalar yapmışlardır. İlk çalışmalardan bu yana aradan geçen zaman içinde dünyada aktif olan sistemlerin giderek birbirine yaklaştığı ve mantık kurgusunun giderek benzeştiği gözlenmektedir. Birçok ülke de bu sistemleri baz alarak kendi sistemlerini oluşturmuşlardır. Ülkemizde de bu alanda çalışmalara, 2007’den beri ÇEDBİK liderlik etmiştir. Bu çalışmada derneğimiz üyelerinin ortak aklı ve yönlendirmesiyle LEED, BREEAM, DGNB gibi uluslar arası sertifika sistemleri örnek alınarak Türkiye için “Ulusal Yeşil Bina Sertifikası” alınmasına yönelik detaylı çalışmalar yapılmıştır.

Bu çalışmalar neticesinde yeni konutlar için hazırlanmış kılavuzumuzun 3. versiyonu 2015 Şubat ayında son noktasına ulaşmıştır. Ancak kılavuzun aktif hale gelmesi durumunda nasıl bir akışa sahip olacağının belirlenmesi ve buna yardımcı kılavuzların oluşturulması gerekmektedir. Bu konuda daha önce kılavuz komite kurucularının hazırladıkları “Değerlendirici Kılavuzu”, “Başvuru Kılavuzu” ve “Yönetmelik” yeni versiyonun içerdiği akış planı ve organizasyona göre yeniden düzenlenerek yayımlandı. Gerek kılavuz gerek sertifika sistemi hakkındaki dokümanlar 2015 Eylül ayında T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk’e, Mesleki Hizmetler Genel Müdürü Selami Merdin’e ve T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Enerji Verimliliği Genel Müdür Yrd. Erdal Çalıkoğlu’na teslim edildi. Böylece ilgili bakanlığın bu konuda çalışan tek sivil toplum kuruluşu olan ÇEDBİK’ten bekledikleri kılavuzu ilgililerine teslim etmiş ve görevimizi yerine getirmiş olduk.

Aslında Bakanlığın talebini yerine getirmenin, bizim yapmamız gereken esas çalışmaların başlangıcı olduğu da aşikârdır. Bu noktadan sonra sertifikasyonun olması gereken aktif pozisyona bir an önce geçmesi için gereken çalışma tarafımızdan başlatılmıştır. Özellikle 2016 yılı içinde bu konuda ciddi sertifikalı eğitim programlarımız tanıtım, sempozyum ve kongrelerimiz programlanarak hazırlıklarımız tamamlanmıştır. Özellikle değerlendirici eğitimi ciddi bir şekilde programlanarak, 2 günlük eğitim ve sonunda yapılacak sınavla “onaylı değerlendirici” konuyla ilgili derneğimizle irtibata geçilmelidir.

Kısaca kılavuzdan ve değerlendirme kriterleriyle sertifika çeşitlerinden bahsetmek gerekirse; öncelikle bu kılavuz konutlara yönelik bir çalışmadır; hastane ofis okul gibi yapı çeşitlerini kapsamamaktadır. Bunun nedeni, konutların bahsettiğimiz yapı çeşitlerinden çok daha fazla doğaya zarar verdiği kesin olarak tespit edilmiştir. Ayrıca ülkemizde sertifika alan yapıların çeşit dağılımlarına bakarsak, Türkiye’deki konutların sadece yüzde 4’ü yeşil binadır. Biz de pastadaki en küçük dilime sahip konutların yeşil olmasını arttırmak için “ÇEDBİK-KONUT” adı altında bir kılavuz oluşturduk.

Celikel_yeşilbina

Neden ÇEDBİK-KONUT?

Binaların doğal çevre, ekonomi, sağlık ve verimlilik üzerinde birebir etkileri vardır. Son yılların en yeni gelişmelerinden biri olan yeşil bina kavramı ile de bina bilimi, teknolojisi ve işletimi konularında devrimsel bir değişime tanık olunmaktadır. Bina tasarımcıları ve kullanıcıları bu yeni kavram ile hem inşaat ve kullanımda ekonomiyi hem de çevresel performans faktörünü en üst düzeye çıkarma olanaklarını bulmaktadırlar. Sürdürülebilir kalkınma anlayışının bir parçası olarak yeşil bina hareketi, küresel iklim değişikliği, enerji, dışarıya bağımlılık ve insan sağlığı gibi çağımızın en önemli konularına yanıt vermek için eşi benzeri görülmemiş bir fırsat sunmaktadır. Bu fırsatları içinde bulunduran konut kılavuzunda değerlendirilen başlıklar şunlardır:

1-BÜTÜNLEŞİK YEŞİL PROJE YÖNETİMİ

2-ARAZİ KULLANIMI

3-SU KULLANIMI

4-ENERJİ KULLANIMI

5-SAĞLIK VE KONFOR

6-MALZEME VE KAYNAK KULLANIMI

7-KONUTTA YAŞAM

8-İŞLETME VE BAKIM

9-YENİLİKÇİLİK

Başlıkların alt kategorileri ile ilgili açıklamalar kılavuzda yer almaktadır. Değerlendirme sistemleri, ölçme ve aynı önemde belgelemelere dayanarak gerçekleştirilmenin yanı sıra tüm bina süreçlerini (planlama, tasarım, yapım, işletme ve kullanım, dönüşüm) kapsamaktadır.

Kriterler, interdisipliner niteliktedirler ve mühendislik çözümleri ile raporlama büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla bütün kategori ve alt kategoriler için geliştirilen çözümlerin her kademede denetlenebilmesi bakımından binanın sertifikalanması için gereken bilgiler kriterlerde talep edilen şekilde raporlanmalıdır.

“Bina üreten tüm kuruluşlar yeni projeleri için yeşil bina sertifika başvurusunda bulunabilir.”

Sertifika başvuru ve süreci hakkında da şunu söyleyebiliriz: Bina üreten tüm kuruluşlar yeni projeleri için yeşil bina sertifika başvurusunda bulunabilir. Proje, yerel yönetmeliklere (Binanın Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik vb.), ilgili belediyelerin imar yönetmelikleri, imar planlarına uygun olarak tasarlanır ve inşa edilir.

Projelere, tasarım aşamasında ‘Ön Sertifika’ başvurusu yapma olanağı tanınmıştır. Ön sertifika, sadece talep eden kuruluşlara sağlanan bir olanaktır. “ÇEDBİK-KONUT Sertifika” değerlendirme esasları, “ÇEDBİK-KONUT Sertifika Yönetmeliği” çerçevesinde belirlenir. Sertifika almak üzere ön başvuru sürecini tamamlamış kuruluşlar ‘ÇEDBİK-KONUT Sertifika Kılavuzu’nu esas alarak hazırladıkları dosyalar ile “ÇEDBİK-KONUT Sertifikası” başvurularını yapar. Değerlendirme, temel ölçütlere karşılık gelen alt ölçütler düzeyinde beklenti sınırları ve puanlama sistematiği detaylı tanımlanmış bir yaklaşım kullanılarak gerçekleştirilir. Değerlendirme süreci, dokuz temel değerlendirme ölçütü, bunların altında yer alan 44 alt ölçüt kapsamında, sertifika başvurusunda bulunan firmaların yaklaşımları, uygulamaları ve elde ettikleri sonuçların, bağımsız ve konularında uzman değerlendiriciler tarafından puanlanması ile gerçekleştirilir.

Başvuru Süreci ve Değerlendirme Süreci “ÇEDBİK-KONUT Sertifikası Başvuran Kuruluş Kılavuzu”nda ayrıntılı yer almaktadır. Sertifikanın hak edilebilmesi için iskân ruhsatının alınmış olması gerekir.

Kılavuzdaki konuların ve alt başlıkların kredi puanları aşağıda verilmiştir.

KONU BAŞLIKLARI Alınabilecek puan Toplam puan
1.    Yeşil Proje Yönetimi   6
a.    Entegre tasarım ÖN KOŞUL 6
b.    Entegre tasarım 1-2
c.    Çevreye duyarlı müteahhit 2
d.    İnşaat atığını azaltma ve atığın yönetimi 1
e.    Gürültü kirliliği 1
2.    Arazi Kullanımı   13
a.    Araziye yerleşim 1-3 13
b.    Afet riski 3
c.    Yoğunluk ve konut yapısı ilişkisi 2
d.    Arazinin yeniden kullanımı 3
e.    Kentsel donatılara yakınlık 1-2
3.    Su Kullanımı   12
a.    Su kullanımını azaltma ÖN KOŞUL  
b.    Su kullanımını azaltma 1-6
c.    Su kayıplarını önleme 2
d.    Atıksu arıtma ve değerlendirme 1-2
e.    Yüzeysel su akışı 2
4.    Enerji Kullanımı   25
a.    Kontrol, İşletmeye alma ve Kabul ÖN KOŞUL  
b.    Enerji verimliliği ÖN KOŞUL
c.    Enerji verimliliği 1-15
d.    Yenilenebilir enerji kullanımı 1-7
e.    Dış aydınlatma 1
f.     Enerji verimli beyaz eşyalar 1
g.     Asansörler 1
5.    Sağlık ve Konfor   10
a.    Isıl konfor 3 10
b.    Günışığından yararlanma 1-2
c.    Taze hava 1
d.    Kirleticilerin kontrolü 2
e.     İşitsel konfor 2
6.    Malzeme ve Kaynak Kullanımı   14
a.    Çevre dostu malzeme 2 14
b.    Mevcut bina elemanlarından yararlanılması 1-3
c.    Malzemenin yeniden kullanımı 1-3
d.    Yerel malzeme kullanımı 2-4
e.    Dayanıklı malzeme 1-2
7.    Konutta Yaşam   13
a.    Evrensel ve kapsayıcı tasarım 1-2 13
b.    Güvenlik 1-2
c.    Spor ve dinlenme alanları 2
d.    Sanat 2
e.    Ulaşım 1
f.     Otopark alanı 2
g.    Evden çalışma 2
8.    İşletme ve Bakım   5
a.    Atıkların yerinde ayrılması ve kullanıcı erişimi 1 5
b.    Atık teknolojileri 1
c.    Bina kullanım ve bakım kılavuzu 1
d.    Tüketim değerlerinin takibi 2
9.    Yenilikçilik   2
a.    Yenilikçilik 2 2
Toplam 100 100

Değerlendirme sonucunda ‘ÇEDBİK SERTİFİKASI’ için ön koşulların eksiksiz yerine getirilmesinin haricinde, tasarım kriter puanlamasının 45’den yüksek olması gerekmektedir. Sonuçta yapılan değerlendirmede alınan puanların derecelendirmesi aşağıdaki gibi olacaktır.

TOPLAM PUAN DERECELER SERTİFİKA
45 – 65 ONAYLI
65 – 80 İYİ
80 – 90 ÇOK İYİ
90 – 100 MÜKEMMEL

Mevcut yapı ve yerleşimlerin sürdürülebilir ilkelere uygun olarak dönüştürülmüş olduğu ve yeni yapı yerleşimlerin bu ilkeler ışığında tasarlanıp uygulandığı bir Türkiye vizyonuyla yola çıkan ÇEDBİK, yapı sektörünün sürdürülebilir ilkeler ışığında gelişmesine ve pazarın dönüşümüne öncülük etmek misyonuyla çalışmalarına aralık vermeden devam etmektedir. Bu çalışmaların meyvesi olan ÇEDBİK-KONUT, Türkiye’nin bundan sonraki tüm yapılarının çevreye duyarlı olması konusunda çalışmaların temeli, yönü ve hedefi olacaktır.

Engin IŞILTAN

ÇEDBİK Genel Sekreteri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir