HİDROELEKTRİK ENERJİ VE TÜRKİYEDE HİDROELEKTRİK ENERJİ POTANSİYELİ | Enerji ve Maden Dergisi

HİDROELEKTRİK ENERJİ VE TÜRKİYEDE HİDROELEKTRİK ENERJİ POTANSİYELİ

28 Ocak 2016
Comments 0

Etiketler , , , , ,

hidrolik_santralHidroelektrik Enerji:

Hidroelektrik enerji, suyun potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dönüştürülmesiyle elde edilen bir enerji türüdür. Suyun üst kotlardan daha düşük kotlara düşürülmesi sonucu açığa çıkan enerji, senkron generatörlere bağlı türbinlerin dönmesini sağlamakta ve elektrik enerjisi elde edilmektedir. Hidrolik potansiyel, yağış rejimine bağlı olduğundan hidrolik enerji, iklim şartlarındaki değişimlere karşı değişen bir enerji türüdür. Hidroelektrik santraller, diğer enerji üretim türleri ile kıyaslandığında en düşük işletme maliyetine, en uzun işletme ömrüne ve en yüksek verime sahiptirler.

Dünyadaki Hidroelektrik Enerji Potansiyel:

Dünyada yeni hidroelektrik santraller için muazzam büyüklükte potansiyel bulunmaktadır. Tablo-1’de görüldüğü gibi Avrupa ve Kuzey Amerika’da uygun hidroelektrik alanların çoğunun geliştirilmesinin yanında, özellikle gelişmekte olan ülkelerin bulunduğu Asya, Latin Amerika ve Afrika kıtalarında geliştirilebilecek önemli hidroelektrik potansiyelin olduğu görülmektedir.

hidroelektrik_potansiyeli

Dünyanın brüt teorik hidroelektrik potansiyeli yaklaşık 40150 TWh/yıl iken teknik olarak uygulanabilir potansiyeli 14060 TWh/yıl ve günümüzde ekonomik olarak uygulanabilir hidroelektrik enerji potansiyeli ise 8905 TWh/yıl’dır. Türkiye sahip olduğu potansiyelle Dünya brüt potansiyelinin %1,07’sini, teknik potansiyelin %1,54’ünü ve ekonomik potansiyelinin %1,84’ünü karşılamaktadır.

Türkiye’nin Su Kaynakları Potansiyeli:

Türkiye’nin yağış rejimi, mevsimlere ve bölgelere göre büyük farklılıklar göstermektedir. Türkiye’de yıllık ortalama yağış 643 mm olup, bu miktar yılda ortalama 501 milyar m3 suya karşılık gelmektedir. Bu suyun 274 milyar m3’ü toprak ve su yüzeyleri ile bitkilerden olan buharlaşmalar yoluyla atmosfere geri dönmekte, 69 milyar m3’lük kısmı sızmalarla yer altı suyunu beslemekte, 158 milyar m3’lük kısmı ise akışa geçerek çeşitli büyüklükteki akarsular vasıtasıyla denizlere ve kapalı havzalardaki göllere boşalmaktadır. Yer altı suyunu besleyen 69 milyar m3’lük suyun 28 milyar m3’ü pınarlar vasıtasıyla yerüstü suyuna tekrar katılmaktadır. Ayrıca komşu ülkelerden ülkemize gelen yılda ortalama 7 milyar m3 su bulunmaktadır. Böylece ülkemizin brüt yerüstü su potansiyeli 193 milyar m3 olmaktadır. Sızmalarla yer altı suyunu besleyen 41 milyar m3 su dikkate alındığında, ülkemizin toplam yenilenebilir su potansiyeli brüt 234 milyar m3 olarak hesaplanmış bulunmaktadır.

Teknik ve ekonomik manada tüketilebilecek yüzey ve yer altı suyu miktarının 110 milyar m3 olduğu belirlenmiştir. Bu miktarın 95 milyar m3’ünün yurt içinden doğan akarsulardan, 3 milyar m3’ünün yurt dışından ülkemize ulaşan akarsulardan, 12 milyar m3’ünün ise yer altı suyundan sağlanabileceği kabul edilmiştir.

Mevcut hidroelektrik kaynakların üretim potansiyelinin, teknik ve ekonomik yapılabilirlik koşulları göz önüne alınmadan, teorik olarak mevcut tüm düşü ve ortalama debi kullanılarak hesaplanan potansiyel “Brüt Potansiyel” olarak tanımlanmaktadır. Türkiye’nin brüt hidroelektrik enerji potansiyeli DSİ verilerine göre 433 milyar kWh civarındadır. Bu değer dünya hidroelektrik potansiyelinin %1’ine, Avrupa hidroelektrik enerji potansiyelinin %14’üne eşittir. Ekonomik yapılabilir olması koşulu göz önüne alınmadan, ülkenin hidroelektrik kaynaklarından teknik olanlarının tümünün değerlendirilmesi durumunda oluşabilecek üretim miktarı “Teknik Potansiyel” olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizin teknik hidroelektrik enerji potansiyeli, 215 milyar kWh mertebesindedir. Ülkenin brüt hidroelektrik potansiyelinin hem teknik hem de ekonomik olarak değerlendirilebilir bölümüne ise “Teknik ve Ekonomik Potansiyel” denilmektedir. Yıldan yıla küçük farklılıklar göstermekle birlikte bugün için Türkiye’nin teknik ve ekonomik hidroelektrik potansiyeli 129,9 milyar kWh’dır. Bu potansiyelin belirli bir kısmı geliştirilmiş bulunmaktadır.

Fuat KUTSAL

Hidrobakım –Genel Müdür

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir