İHRACATTAKİ DÜŞÜŞ DEVAM EDİYOR… | Enerji ve Maden Dergisi

İHRACATTAKİ DÜŞÜŞ DEVAM EDİYOR…

21 Eylül 2015
Kategori
Yazarlarımız
Comments 0

Etiketler , , , , ,

Türkiye’nin dış ticaretinde son yıllarda önemli gelişmeler olmasına rağmen ithalatın fazla olması ülkemizde dış ticaret açığına neden olmuştur. Bir ülkenin Dış Ticaret yapısı, o ülkenin ekonomik gelişmişlik düzeyinin en iyi göstergesidir. İhracatçı Birlikleri verilerine göre dünyanın 17’inci büyük ekonomisi içerisinde yer alan Türkiye, 2014 yılında 19’uncu sıraya düşmüştür. Değerlendirmeler, bu düşüşteki en önemli nedenin Türk Lirası’nın Dolar karşısında değer kaybetmesi olduğunu işaret ediyor.

ekonomi_ligiUzmanlar Türkiye’nin dış açığını sürdürülebilir bir seviyeye çekmek için ihracatın önemini vurgularken, İhracatçılar da cari açık sorununun çözülmesi için gerekli potansiyelin ihracatta olduğunu dile getiriyor. İhracat, döviz girişinde artışa neden olacağı için dış ödemelerdeki döviz baskısını azaltan bir etkiye sahip… Ancak ihracat artışı aynı zamanda yerli üretimimizde önemli rol oynayan ithalat kapasitesini de artırıyor. Bu noktada katma değeri yüksek olan teknoloji yoğun ürünlerin ihracının yapılması gerekiyor. Bu durum da ihracatın yapısında bir değişimi gerekli kılıyor.

Ekonomimize yapacağı katkının yanı sıra cari açık sorununun çözümünün de ihracattan geçtiğini savunanlar, ihracata dayalı büyüme modelinin hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyor. Çünkü ihracattaki artış, ekonomideki mal ve hizmetlerin üretimini artırarak ekonomik büyümede etkin rol oynarken, döviz girişinin artması, dış kaynağın artmasını da sağlayacaktır. İhracatın ekonomik büyüme üzerindeki en önemli etkilerinden birisi de rekabeti artırmasıdır. Uluslararası rekabet ortamında var olabilme çabası; kaynak tahsisi, teknik bilginin yaygınlaşması, yönetim ve pazarlama kalitesinin yükselmesi gibi faydalar sağlıyor. Yine işgücü maliyetlerinin düşürülmesi, yerli mallara dış talebin artması, bunun yeni yatırımları uyarması, böylece bu sektörlere daha çok yatırımların yapılması, uzmanlaşma gibi yararlar sağlıyor. Bu katkılar da ekonomideki genel verimlilik düzeyini yükselterek özellikle yüksek nitelik kazandıran yeni becerilerin elde edilmesine ve etkili bir fiyat mekanizmasının oluşumuna katkı sağlıyor. Dış ticaretin artması verimlik artışının yanında yeni teknolojilerin kullanılmasını sağlayarak ekonominin gelişiminde etkin rol oynuyor.

İHRACAT RAKAMLARI…

2015 Temmuz ayı ihracat rakamları açıklandı. Buna göre, temmuz ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13 azalarak 10 milyar 857 milyon 507 bin dolar düzeyinde gerçekleşti. Böylece Türkiye’nin bu yılın ilk yedi ayında ihracatı yıllık bazda yüzde 8,8 düşüşle 84 milyar 369 milyon 679 bin dolara indi. İhracat, 2014’ün Ocak-Temmuz döneminde 92 milyar 540 milyon 392 bin dolar düzeyindeydi. Son 12 aylık ihracat ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,9 azalarak 148 milyar 567 milyon 878 bin dolar oldu.

2015 Temmuz ayı verilerine göre, en fazla ihracat yaptığımız ülke Almanya olarak görünürken sıralamayı İngiltere, Irak, ABD ve İtalya takip ediyor. En fazla ihracatın gerçekleştiği sektör ise; 644,3 dolar ile otomotiv sektörü oldu. Hazır Giyim sektörü 1 milyar 497 milyon 48 bin dolarlık ihracatla ikinci sırada yer aldı. Temmuz ihracat rakamlarına göre Türkiye’nin toplam ihracatının yüzde 82,4’ünü gerçekleştiren sanayi sektöründe, yıllık yüzde 15,1 azalışla 8 milyar 948 milyon 207 bin dolarlık ihracat yapıldı. Yine aynı dönemde toplam ihracatın yüzde 14,1’ini oluşturan tarım grubunda, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,4’lük artışla 1 milyar 534 milyon 882 bin dolarlık ihracat gerçekleşti.

2015 yılı Ocak ayından beri etkili olan bu düşüş hemen hemen tüm sektörleri olumsuz etkilerken, en yüksek katma değer ve istihdam yaratma kapasitesine sahip aynı zamanda Türkiye ihracatında önemli paya sahip olan madencilik sektörü de bu düşüşten payını almış durumda. Türkiye Madenciler Derneği’nin verilerine göre, sektörün GSMH’deki payı yüzde 1,5 civarında… Yaklaşık olarak 12 milyar doları karşılayan bu tutar madene dayalı sanayi ile birlikte düşünüldüğünde yüzde 10’lara ulaşabiliyor.

2010 yılında 3,6 milyar dolar; 2013 yılında yaklaşık 5 milyar dolar olan madencilik sektörü ihracatı, 2014 yılında 4,5 milyar dolara geriledi. 2014 yılı madencilik sektöründe iş kazaları ve yeni maden kanununa ilişkin değişimlerle geçerken, 2014 yılında ihracat yüzde 7,7 geriledi. Bu düşüşte Çin’e yapılan ihracatın düşmesinin de payı oldukça büyük.

Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından yapılan açıklamaya göre, madencilik ürünleri ihracatı 2015 yılı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 22 azalarak 282 milyon dolar oldu. Ocak-Mart döneminde ise madencilik ürünleri ihracatı yüzde 23 düşüşle 840,8 milyon dolara geriledi. Temmuz ayı verilerine göre ise toplam ihracattan yüzde 3,4 pay alan sektörde yüzde 7,4 düşüş yaşandı.

Sektör yetkilileri, ihracatın düşmesinde, Türkiye’de bulunan maden rezervlerinin ve sektör potansiyelinin iyi değerlendirilememesinin etkili olduğunu ifade ediyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi, ülkemizin ihracata dayalı kalkınma hedefi için uzun vadeli bir çalışma başlattı. Bu çalışma ile Cumhuriyetimizin 100. kuruluş yıldönümü olan 2023 yılı seçilmiş, hedef olarak ise; 500 milyar dolarlık ihracat ve sürdürülebilirlik amaçlanmıştır. 2023 yılında Türkiye’nin dünya ihracatından aldığı payın % 1,5’e yükseltilmesi ve dünyanın ilk 10 ekonomisi arasında yer alması düşünülmektedir. Dünya ticaretinin 2013 yılında 16,1 trilyon dolar; 2018 yılında 23,7 trilyon dolar ve 2023 yılında ise 34,3 trilyon dolar düzeyine çıkacağı öngörülüyor. İhracatımızın rotası olarak belirlenen, ‘2023 Türkiye İhracat Stratejisi ve Eylem Planı’nın ülkemize hayırlı olmasını ve beklenen hedeflerin gerçekleşmesini diliyoruz.

Sonuç olarak 2014 yılı sonlarında ABD’deki faiz artırımının etkisi, Çin’in toparlanma çabaları, başta Rusya merkezli riskler, gerginlikler ve petroldeki düşüş gibi etkenler dikkate alındığında, 2015 yılında ekonomimizin bir önceki yıldan daha olumlu bir değişim göstermesi elbette mümkün değildi. Yine de açıklanan ihracat rakamlarındaki sert düşüş beklentinin altında gerçekleşti. Kurulacak yeni hükümetin bu tabloyu değiştirmek için ihracatçıyı destekleyecek önlemler almasını ve Ülkemiz için ihracat konusunda gösterilmesi gereken gayretlerin arttırılmasını temenni ediyoruz.

Seval KARAKOÇ

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) (CPA) & Bağımsız Denetçi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir