BİR MADENİN İŞLETİLEBİLMESİ İÇİN İLK MÜRACAAT VE RUHSAT ALMA İŞLEMLERİ | Enerji ve Maden DergisiEnerji ve Maden Dergisi

BİR MADENİN İŞLETİLEBİLMESİ İÇİN İLK MÜRACAAT VE RUHSAT ALMA İŞLEMLERİ | Enerji ve Maden Dergisi

31 Ekim 2020
Kategori
Son Haberler
Comments 0

Anayasamıza göre tüm madenler devletindir. Yani herhangi bir madeni kendi arazinizde bulsanız bile, oradaki madenin sahibi devlettir. Sadece arazinin mülkiyeti size aittir. Ancak, çeşitli kurum ve kuruluşlardan ruhsat ve izinleri almak koşuluyla bu madeni işletebilirsiniz. Devlet size bu hakkı tanır. Ancak bunun çeşitli koşulları vardır.   Bir madeni işletebilmek için; TC vatandaşı olmalı, memur olmamalı ve medeni haklarınızı kullanmaya ehil olmalısınız.  Aksi durumda, madeni işletemezsiniz. Bu makalede, yeni açılacak olan bir madenin işletilebilmesi için gerekli olan hukuki süreçler ele alınmıştır.

3213 sayılı güncel maden kanununa göre Türkiye’deki madenler 5 gruba ayrılmıştır. Bu 5 grup içerisinde her bir maden ayrı ayrı tanımlanıp, belirtilmiştir. Bu madenlerin dışında bir maden bulunması durumunda, MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) o madeni, herhangi bir grubun içine dahil ederek, o gruba ait işlemleri uygular. Her maden grubunun ruhsat müracaat işlemleri farklı mercilere yapılır. Her maden grubunun işlemleri farklıdır.  Her şeyden evvel, maden işletilmeden önce mutlaka maden ruhsatı alınmalıdır.

Tabii olduğumuz kanuna göre madenler aşağıda sıralanan gruplara göre ruhsatlandırılır:

  1. Grup madenler
  2. a) İnşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum, çakıl ve taş.
  3. b) Tuğla-kiremit kili, Çimento kili, Marn, Puzolanik kayaç (Tras) ile çimento ve seramik sanayilerinde kullanılan ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar.

 

  1. Grup madenler
  2. a) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi kayaçlardan agrega, hazır beton ve asfalt yapılarak kullanılan kayaçlar.
  3. b) Mermer, Traverten, Granit, Andezit, Bazalt gibi blok olarak üretilen taşlar ile dekoratif amaçla kullanılan doğal taşlar.
  4. c) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi kayaçlardan entegre çimento, kireç ve kalsit öğütme tesisinde kullanılan kayaçlar.

 

III. Grup madenler

Deniz, göl, kaynak suyundan elde edilecek eriyik halde bulunan tuzlar, karbondioksit (CO2) gazı (jeotermal, doğal gaz ve petrollü alanlar hariç) ve Hidrojen Sülfür.

 

  1. Grup madenler
  2. a) Kaolen, Dikit, Nakrit, Halloysit, Endellit, Anaksit, Bentonit, Montmorillonit, Baydilit, Nontronit, Saponit, Hektorit, İllit, Vermikülit, Allofan, İmalogit, Klorit, Sepiyolit, Paligorskit, Loglinit ve bunların karışımı killer, Refrakter killer, Jips, Anhidrit, Şap, Halit, Sodyum, Potasyum, Lityum, Kalsiyum, Magnezyum, Klor, Nitrat, İyot, Flor, Brom ve diğer tuzlar, Bor tuzları (Kolemanit, Uleksit, Borasit, Tinkal, Pandermit), Stronsiyum tuzları (Selestin, Stronsiyanit), Barit, Vollastonit, Talk, Steattit, Pirofillit, Diatomit, Olivin, Dunit, Sillimanit, Andaluzit, Dumortiorit, Disten (Kyanit), Fosfat, Apatit, Asbest (Amyant), Manyezit, Huntit, Tabiî Soda mineralleri (Trona, Nakolit, Davsonit), Zeolit, Pomza, Pekştayn, Perlit, Obsidyen, Grafit, Kükürt, Flüorit, Kriyolit, Zımpara Taşı, Korundum, Diyasporit, Kuvars, Kuvarsit ve bileşiminde en az %80 SiO2 ihtiva eden Kuvars kumu, Feldispat (Feldispat ve Feldispatoid grubu mineraller), Mika (Biyotit, Muskovit, Serisit, Lepidolit, Flogopit), Nefelinli Siyenit, Kalsedon (Sileks, Çört).
  3. b) Turba, Linyit, Taşkömürü, Antrasit, Asfaltit, Bitümlü Şist, Bitümlü Şeyl, Kokolit ve Sap-ropel.
  4. c) Altın, Gümüş, Platin, Bakır, Kurşun, Çinko, Demir, Pirit, Manganez, Krom, Civa, Antimuan, Ka-lay, Vanadyum, Arsenik, Molibden, Tungsten, Kobalt, Nikel, Kadmiyum, Bizmut, Titan (İlmenit, Rutil), Alüminyum (Boksit, Gipsit, Böhmit), Nadir toprak elementleri (Seryum Grubu, Yitriyum Grubu) ve Nadir toprak mineralleri (Bastnazit, Monazit, Ksenotim, Serit, Oyksenit, Samarskit, Fergusonit), Sezyum, Rubidyum, Berilyum, İndiyum, Galyum, Talyum, Zirkonyum, Hafniyum, Germanyum, Niobyum, Tantalyum, Selenyum, Telluryum, Renyum.

ç) Uranyum, Toryum, Radyum gibi elementleri içeren radyoaktif mineraller ve diğer radyoaktif maddeler.

 

  1. Grup madenler

Elmas, Safir, Yakut, Beril, Zümrüt, Morganit, Akuvamarin, Heliodor, Aleksandirit, Agat, Oniks, Sardoniks, Jasp, Karnolin, Heliotrop, Kantaşı, Krizopras, Opal (İrize Opal, Kırmızı Opal, Siyah Opal, Ağaç Opal), Kuvars kristalleri (Ametist, Sitrin, Neceftaşı (Dağ kristali), Dumanlı Kuvars, Kedigözü, Avanturin, Venüstaşı, Gül Kuvars), Turmalin (Rubellit, Vardelit, İndigolit), Topaz, Aytaşı, Turkuaz (Firuze), Spodümen, Kehribar, Lazurit (Lapislazuli), Oltutaşı, Diopsit, Amozonit, Lületaşı, Labrodorit, Epidot (Zeosit, Tanzonit), Spinel, Jadeit, Yeşim veya Jad, Rodonit, Rodokrozit, Granat Minarelleri (Spesartin, Grosüllar Hessanit, Dermontoit, Uvarovit, Pirop, Almandin), Diaspor Kristalleri, Kemererit.

 

Ruhsat Müracaatları Nereye ve Nasıl Yapılır?

Genel olarak kanun değerlendirilirse;

I ve III grup madenleri işletebilmek için ruhsat müracaat işlemleri Büyükşehir Belediyesi olan illerde Valiliklere, diğer illerde İl Özel İdarelerine yapılır.   Bu madenler genellikle açık ihale yolu ile verilir. Diğer yandan Valilik, MAPEG’in uygun görüşünü almak zorundadır. MAPEG, talep edilen alanın niteliği, talep alanında diğer grup ruhsatların bulunup bulunmadığı, ruhsat bulunması halinde yapılan nazari veya mahalli inceleme sonucu dikkate alınarak görüşünü bildirir. Görüş olumluysa, ruhsat verilebilir. II, IV ve V grup madenleri işletebilmek için ise ilk müracaat MAPEG’e yapılır. Yapılan müracaatlarda öncelik hakkı esastır. Önce başvuran sahayı alır. Ayrıca, MAPEG elindeki sahaları ihale yoluyla da gerçek ya da tüzel kişilere verebilir. MTA’nın tespit etmiş olduğu maden sahaları dönemsel olarak MAPEG tarafından ihaleye açılır. İhale gün ve saati www.mapeg.gov.tr adresinde yer alır.

İlk müracaatla ilgili ayrıntılı hususlar kanunda aynen şöyle yer almaktadır:

  1. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki ruhsatlar ihale ile verilir. I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için doğrudan işletme ruhsatı verilir. II. Grup (b) bendi, III. Grup, IV. Grup madenler, V. Grup madenler ile aranır. II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için yapılan müracaatların işletme ruhsat taban bedeli ödenerek yapılması zorunlu olup müracaatlarda öncelik hakkı esastır.
  2. Grup (a) bendi madenler için alanlar İl Özel İdarelerince ihale edilerek işletme ruhsatı verilir. İhale edilecek alanlar MAPEG’in uygun görüşü alınarak belirlenir. Bu madenlerin ihale bedeli Büyükşehir Belediyesi dışındaki illerde, İl Özel İdarelerinin hesabına yatırılır. Özel mülkiyete tâbi alanlar ihale edilemez. Mülkiyet sahibinin kendi mülkiyeti üzerinde ruhsat talep etmesi halinde bir bedel alınmaz. Bu madenler için, özel mülkiyete tabi alanlarda mülk sahibinin izninin alınması halinde Büyükşehir Belediyesi olan illerde Valiliklerce, diğer illerde İl Özel İdaresi tarafından belirlenen muhammen bedelin yatırılmasını müteakip üçüncü şahıslara da ruhsat verilir. I. Grup (a) bendi madenlerin ihale edilmesi, ruhsatlandırılması, işletilmesi, işletmelerin denetlenmesi ile ilgili usul ve esaslar MAPEG’ce hazırlanacak yönetmelikte belirlenir.
  3. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için müracaatlar, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita koordinatları esas alınarak tespit edilen noktalarla sınırlandırılmış alanlar için MAPEG’e doğrudan yapılır. Talep edilen alanın müsait olan kısmı müracaat tarihinde müracaat edene bildirilir ve iki ay içinde ön inceleme raporu, arama dönemi faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan mali yeterliliği de içeren maden arama projesinin verilmesi, ruhsat bedelinin yatırılması hâlinde arama ruhsatı verilir. Ruhsat bedelinin yatırılmaması ve bu belgelerin tamamlanmaması durumunda bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın müracaatlara açık hale gelir.

 

Ruhsatlarda Saha Sınırlaması Var mıdır?

Her maden için ruhsat sahası sınırlı olarak verilir. Maden sahibi istediği kadar büyüklükte sahayı alamaz.  Bu durum kanunda aynen şöyle belirtilmiştir:

  1. Grup (a) bendi maden ruhsatlarının alanları 10 hektarı geçemez. Denizlerdeki kum ve çakıl, SiO2 oranına bakılmaksızın I. Grup (a) bendi maden sayılır ve bu alanlarda 20 hektara kadar ruhsat verilir.
  2. Grup (b) bendi madenlerde 50 hektarı, II. Grup (a) ve (c) bendi madenlerde 100 hektarı geçmeyecek şekilde doğrudan işletme ruhsatı; II. Grup (b) bendi madenlerde 100 hektarı, III. Grup madenlerde 500 hektarı, IV. Grup madenlerde 2.000 hektarı geçmeyecek şekilde ve tamamı denizlerde verilen III. ve IV. Grup madenlerde 50.000 hektarı geçmeyecek şekilde arama ruhsatı düzenlenir.
  3. Grup madenlerde 1.000 hektarı geçmeyecek şekilde arama ruhsatı düzenlenir.

 

Ruhsatlı Bir Sahada Başka Maden Bulunursa Ne Olur?

Herhangi bir maden grubu için verilen ruhsat, diğer gruptaki madenler için hak sağlamaz. Yani, kum-çakıl ocağı işletmek için aldığınız bir ruhsat ile altın madeni işletemezsiniz. Ruhsatlı kum-çakıl sahanızda altın bulsanız bile, o altını çıkarmanız yasal değildir.  Çıkarabilmeniz için MAPEG’den gerekli izinleri ve gerekli ruhsatı almanız gerekir.

 

                                                                                                                                          Av. Yasemin Mina GÜNDOĞMUŞ

MCL Hukuk, Şişli-Istanbul

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir